Friday, 3 June 2016

Louis Ide en de vluchtelingencrisis (Knack 02.06.2016)



Het politieke debat in Vlaanderen en België is al lang verzand in een woord/wederwoord-discussie, waarin het inhoudsaspect en het betrekkingsaspect voortdurend door elkaar lopen, vaak overgoten door irrelevante tussenkomsten die argumentatie niet onderbouwen maar onderbreken. Er is nog weinig plaats voor context, nuance of visie, polarisierung muss sein. Dat is echter niet de bedoeling van dit stukje.

Als Louis Ide in Knack online een analyse wilt maken van het werk dat NVA sinds de verkiezingsoverwinning van 2014 zou hebben verricht, is dat zijn volste recht en ben ik niet de juiste persoon om daartegen in te gaan wegens gebrek aan degelijke dossierkennis terzake. Ook het feit dat zijn stuk, ‘opinie’ kan je het moeilijk noemen, zowat samen verschijnt als een antidotum voor de kritische analyse van alles wat Vlaamse superminister Homans al dan niet heeft bereikt, is een plat argument dat ik hier niet verder wil uitbouwen. 

Echter, als algemeen secretaris van een partij waarin historie toch een belangrijke rol speelt, kan hij toch maar beter accurate feiten aanhalen als hij streepjes wilt zetten achter de naam van zijn partij. Zo stelt Ide dat in 2014 niemand de omvang van de migratiecrisis kon zien aankomen, noch dat de ‘grootste migratiestroom sinds de tweede wereldoorlog’ Europa zou overspoelen. Over het vervolg van zijn betoog, hoe Theo Francken hiermee omging, kan ik mij door datzelfde gebrek aan kennis over diens handel en wandel in dezes niet uitspreken.

Natuurlijk kan niemand inschatten dat miljoenen mensen op de vlucht zullen slagen en naar West-Europa willen trekken als in april 2011 (!) een 5.000 Syriërs, vooral vrouwen en kinderen, in Libanon aankomen, of als een dikke maand later de eerste grote groepen Syriërs de grens met Turkije oversteken. Tegen het einde van dat jaar heeft Turkije al 15 miljoen dollar uitgegeven aan vluchtelingenopvang. We hebben dan nog 2,5 jaar te gaan vooraleer NVA de verkiezingen wint. De aantallen vluchtelingen blijven nog relatief beperkt totdat in juli 2012 ongeveer 200.000 inwoners Aleppo ontvluchtten. De meesten proberen Turkije te bereiken. Steeds meer gaan aantallen van ‘enkele duizenden’, naar ‘enkele tienduizenden’. 

Tijdens de zomer van 2012 kan een vluchtelingenkamp van de UNHCR, het commissariaat voor vluchtelingen van de VN, meer dan 110.000 vluchtelingen opvangen. Die zomer ook bereiken de eerste Syrische vluchtelingen de EU, de niet aflatende drama’s van gammele bootjes en laffe mensensmokkelaars op de Middellandse Zee neemt in toenemende mate dramatische proporties aan. Op het einde van 2012 zijn er ongeveer 750.000 Syrische vluchtelingen, zowat heel Antwerpen en Gent samen. In Syrië zelf kan nog eens een 300.000 op de steun van de UNHCR rekenen, maar er zijn binnen Syrië niet minder dan 4,25 miljoen mensen op de vlucht, internally displaced people.

Op het einde van 2013 zijn er naar schatting anderhalf miljoen Syrische vluchtelingen, even veel als het aantal Belgen dat in de herfst van 1914 op de vlucht sloeg naar Nederland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Na de zomer van 2013 – Angelina Jolie is dan al op rondrit geweest in vluchtelingenkampen in Jordanië en de voorzitter van het UNHCR stelt dat de Syrische vluchtelingencrisis groter is dan die van Rwanda in de jaren 90 - kan Bulgarije de toevloed niet meer aan en krijgt het steun van de EU en het Internationale Rode Kruis. Zweden laat gezinshereniging toe voor de dan al 8.000 Syriërs die in het land zijn aangekomen. In oktober 2013 beloven 16 Westerse landen – België is er niet bij maar alle buurlanden wel – om meer Syriërs op te vangen. Nog voor het einde van het jaar roepen de VN op om geld in te zamelen, er is 6,5 miljard dollar nodig om soelaas te bieden, en vervoegt het Verenigd Koninkrijk zich tot die ‘actieve’ Westerse landen.

Als in België en Vlaanderen eind mei 2014 verkiezingen worden gehouden, is 1 op 5 personen in Libanon een Syrische vluchteling en begint het ergste: IS start zijn terreur. In een klap ontvluchten een half miljoen mensen Mosul. Nog voor Geert Bourgeois zijn eed aflegt en de regeringsverklaring leest op 25 juli, heeft IS het kalifaat afgeroepen en bezit het de meeste olie- en gasvelden in Syrië. Terwijl in Vlaanderen en in België het begin van de Eerste Wereldoorlog herdacht, met aandacht voor de Belgische vluchtelingen en daarbij horende parallellen naar de toenmalige vluchtelingencrisis in het Midden-Oosten, wordt het aantal mensen op de vlucht binnen Syrië geschat op 6,5 miljoen en het aantal dat buiten Syrië is geraakt op 3 miljoen. De High Commissioner for Refugees van de VN heeft het over de grootste humanitaire crisis die bepalend is voor ons tijdperk, en merkt ook op dat “the world is failing to meet the needs of refugees and the countries hosting them". Het duurt dan nog zeven weken vooraleer de regering Michel in het zadel zit. De VN trekt aan de alarmbel, de doos van Pandora is zelfs nog maar net geopend, maar niemand kan de migratiecrisis zien aankomen? Ik heb in de lange zomer van 2014, maar ook ervoor al, bij tal van herdenkingstoespraken, waaronder een van zijn partijvoorzitter, net het omgekeerde gehoord.

Uiteraard kan Louis Ide niet voor elk thema dat hij aanhaalt veel details mee opnemen, al kan je wel stellen dat het ontbreken van accurate historische representatie en onderbouwend cijfermateriaal hoe die vluchtelingencrisis wordt aangepakt, ervoor zorgt dat zijn initiële stelling over dit onderwerp nogal selectief is – dat doen we uiteindelijk allemaal – maar ook erg kort door de bocht. Je wilt je niet inbeelden dat hij en zijn partij andere thema’s op een gelijkaardige snelheid nemen, thema’s zoals de versmachtende snelheid waarop België een duur land aan het worden is om in te leven (vooral dan op het vlak van voedsel), maar ook mobiliteit, ecologie en belastingontduiking. Een extra 'spaarpotje' van 300 miljoen voor onder andere pensioenen neemt Ide wel op, 15 miljard voor nieuwe gevechtsvliegtuigen dan weer niet (reken zelf uit hoeveel spaarpotjes dat zijn), nochtans mag dat nieuw oorlogstuig de oude vliegtuigen gaan vervangen die nu al twee jaar bombardementen uitvoeren in Irak en sinds kort ook in Syrië. 

Christophe Declercq is docent aan University College London en is ook verbonden aan de Universiteit van Antwerpen. Hij doctoreerde aan Imperial College London over Belgische vluchtelingen in het Verenigd Koninkrijk en is verbonden aan herdenkingsprojecten zoals het Vredescentrum in Antwerpen, Amsab-ISG in Gent, Flanders House Centenary series en Wales for Peace. Hij werkte verschillende keren samen met VRT en vooral BBC.

No comments:

Post a Comment